Beleggers balanceren tussen hogere winsten en duurdere schulden
Voor ondernemers die hun bedrijf (deels) financieren met leningen of die afhankelijk zijn van beleggers en investeerders, is de stemming op de beurs geen ver-van-mijn-bedshow. Wat daar gebeurt, werkt vaak binnen enkele maanden door in de rente die banken rekenen en in de bereidheid van investeerders om risico te nemen. En op dit moment is die stemming opvallend tweeslachtig: bedrijven draaien goede cijfers, maar de rekening van hoge rentelasten drukt tegelijk zwaar op de vooruitzichten.
Wat is er precies aan de hand? Beursgenoteerde bedrijven rapporteren over het algemeen sterke winstcijfers. Omzet en marges houden beter stand dan veel analisten hadden verwacht, mede dankzij kostenbesparingen en prijsverhogingen die bedrijven de afgelopen jaren hebben doorgevoerd. Dat zou normaal gesproken een feestje op de beurs opleveren. Maar beleggers kijken tegelijk met argusogen naar de rentelasten. Centrale banken hebben de rente lange tijd stevig verhoogd om inflatie te bestrijden, en hoewel er renteverlagingen worden verwacht, blijft geld lenen voorlopig een stuk duurder dan ondernemers en beleggers de afgelopen tien jaar gewend waren.
Dat schept een spanningsveld. Bedrijven met weinig schulden en gezonde kasstromen profiteren volop van de huidige economische omstandigheden: zij kunnen investeren, overnames doen of aandelen inkopen zonder zich zorgen te maken over dure financiering. Maar bedrijven die juist afhankelijk zijn van geleend geld, voelen de pijn. Hogere rentelasten vreten in hun geval direct in de winst, ook als de omzet goed groeit. Beleggers maken dat onderscheid steeds scherper: niet elk bedrijf met mooie omzetcijfers wordt beloond met een hogere aandelenkoers, want de markt rekent ook door wat de schuldenlast op de lange termijn betekent.
Voor Nederlandse ondernemers is dit relevant om twee redenen. Allereerst omdat beursbewegingen vaak een voorbode zijn van wat er bij banken gebeurt: als de rentegevoeligheid op de beurs toeneemt, wordt ook kredietverstrekking aan het MKB voorzichtiger beoordeeld. Banken kijken dan kritischer naar de schuldpositie van bedrijven die een lening aanvragen. Daarnaast is het relevant voor scale-ups die afhankelijk zijn van investeerders: durfkapitaal reageert sterk op wat er op de grotere beurzen gebeurt, en een voorzichtiger klimaat daar kan ook de bereidheid tot investeren in jonge, snelgroeiende bedrijven temperen.
De vraag die nu vooral speelt, is hoe lang deze hoge rente nog aanhoudt. Centrale banken, waaronder de Europese Centrale Bank, hebben al voorzichtige renteverlagingen doorgevoerd, maar willen niet te snel versoepelen uit angst dat de inflatie weer oplaait. Voor ondernemers betekent dit dat financiering voorlopig een belangrijke kostenpost blijft waarmee serieus rekening moet worden gehouden bij investeringsbeslissingen.
Wie als ondernemer plannen heeft om te investeren of extern kapitaal aan te trekken, doet er daarom verstandig aan goed te kijken naar de eigen schuldpositie en buffers. De tijd dat lenen bijna gratis was, is voorlopig echt voorbij, en beleggers laten in hun koersreacties duidelijk zien dat ze dat verschil tussen sterke en zwakke balansen steeds zwaarder laten meewegen.
