Overbieden op huizen wordt eindelijk minder gangbaar

Jarenlang leek het bijna een vast ritueel: een huis kopen zonder er fors boven de vraagprijs voor te betalen was een uitzondering. Voor ondernemers en zzp'ers die vaak toch al lastiger aan een hypotheek komen door wisselende inkomens, was dat een extra drempel. Nu blijkt uit nieuwe cijfers dat die overbiedcultuur duidelijk aan het afnemen is, en dat is goed nieuws voor iedereen die een woning zoekt, of dat nu is om in te wonen of als onderdeel van een bedrijfsinvestering.

Overbieden betekent dat kopers meer betalen dan de vraagprijs die de verkoper heeft vastgesteld, vaak omdat er meerdere gegadigden zijn die elkaar proberen af te troeven. In de afgelopen jaren, toen de woningmarkt extreem krap was, gebeurde dit massaal. Huizenjagers boden soms tienduizenden euro's boven de vraagprijs, puur om de concurrentie voor te blijven. Dat dreef de huizenprijzen verder op en maakte kopen voor starters en kleine ondernemers, die een huis soms ook nodig hebben als onderpand of werkruimte, steeds moeilijker.

Volgens de nieuwste gegevens is dat patroon nu merkbaar aan het kantelen. Er wordt nog altijd overboden, maar minder vaak en voor lagere bedragen dan in de piekperiode. Verschillende factoren spelen hierbij een rol. Zo zijn de hypotheekrentes de afgelopen tijd gestegen, waardoor kopers minder ruimte hebben om fors boven de vraagprijs te bieden zonder in de financiële problemen te komen. Daarnaast is het aanbod van huizen op sommige plekken iets toegenomen, waardoor kopers niet meer voor elk huis in een kopersstrijd verwikkeld raken.

Voor ondernemers is dit relevant om meerdere redenen. Veel zzp'ers en mkb'ers kopen een woning niet alleen om te wonen, maar soms ook om een deel als kantoor of praktijkruimte te gebruiken. Een lagere overbiedingsdruk betekent dat de aankoopprijs dichter bij de daadwerkelijke waarde blijft, wat ook gunstig is voor de financiering en de uiteindelijke hypotheeklasten. Bovendien is een iets rustigere woningmarkt gunstig voor ondernemers die personeel willen aantrekken: medewerkers die zelf een huis zoeken, hebben het momenteel iets minder zwaar dan een paar jaar geleden.

Toch is voorzichtigheid op zijn plaats. De daling van het overbieden betekent niet dat de woningmarkt ineens ruim is geworden. In veel regio's, vooral in de grote steden, blijft de vraag naar woningen groter dan het aanbod. Experts waarschuwen dat de trend per regio flink kan verschillen: in de Randstad kan de druk nog altijd hoog zijn, terwijl in sommige kleinere steden en dorpen de markt merkbaar is afgekoeld.

Wat betekent dit nu concreet voor wie binnenkort een huis wil kopen, of voor een ondernemer die overweegt te verhuizen voor zijn bedrijf? Het is verstandig om de lokale marktomstandigheden goed in de gaten te houden in plaats van te vertrouwen op landelijke gemiddelden. Een huis kopen zonder overbieding lijkt weer iets haalbaarder te worden, maar wie in een gewilde stad zoekt, zal waarschijnlijk nog steeds moeten onderhandelen vanuit een zwakkere positie dan de verkoper. De vraag is dan ook niet zozeer of overbieden helemaal verdwijnt, maar hoe snel en in welke regio's die trend zich verder doorzet.